Inleiding
ADHD is een afkorting die staat voor Attention Deficit/Hyperactivity Disorder, hetgeen in het Nederlands vertaald is met Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit. Vroeger werd dit Minimal Brain Dysfunction of Damage (MBD) genoemd omdat men dacht dat een kleine hersenbeschadiging de oorzaak was. ADHD is een ernstige en duurzame stoornis van de psychische ontwikkeling als gevolg van een hoge mate van ongeconcentreerd, rusteloos en impulsief gedrag. De stoornis manifesteert zich vanaf de vroege jeugd: per definitie voor het zevende jaar, bijna altijd voor het vijfde en in veel gevallen reeds voor het tweede jaar.
Voorkomen
ADHD is een van de meest voorkomende kinderpsychiatrische stoornissen. De prevalentie (totaal aantal gevallen die er op een bepaald moment zijn) van ADHD onder kinderen van 4 tot 12 jaar wordt geschat op 3-5%. De diagnose wordt bij jongens 2 tot 4 maal zo vaak gesteld als bij meisjes.
Mogelijk dat ADHD bij meisjes vaak niet wordt herkend, misschien omdat meisjes vaker alleen aandachtsproblemen hebben, zonder hyperactiviteit en omdat meisjes met ADHD minder vaak agressief zijn. Tot voor kort werd aangenomen dat ADHD over zou gaan met het ouder worden. Uit onderzoek is echter gebleken dat symptomen bij ongeveer 30 tot 60% van de patiënten blijven bestaan op volwassen leeftijd.
Het voorkomen bij volwassenen wordt geschat op minmaal 1% van de volwassen bevolking.
ADHD op volwassen leeftijd komt bijna evenveel voor bij mannen als bij vrouwen. ![]()
Symptomen
| • | Aandachtsproblemen Snel afgeleid, moeite met luisteren, veel beginnen, weinig afmaken, chaotisch, vergeetachtig, dwingen kwijten raken |
|
| • | (motorische en verbale) Hyperactiviteit Moeite met stilzitten, altijd bezig zijn, innerlijke rusteloosheid, friemelen, tikken, druk praten |
|
| • | (sociale) Impulsiviteit Dingen eruit flappen, in de rede vallen, ongeduldig, dringt zich op, verstoort bezigheden anderen |
|
Subtypen
| 1. | Symptomen van zowel aandachtstekort als hyperactiviteit / impulsiviteit | |
| 2. | Symptomen van alleen aandachtstekort (“onoplettend”) | |
| 3. | Symptomen van alleen hyperactiviteit / impulsiviteit | |
ADHD in verschillende levensfasen
| • | Kinderen Bij kinderen openbaart de ADHD zich door de rusteloosheid en concentratieproblemen vaak in leerproblemen. Hun impulsieve, soms prikkelbare gedrag leidt vaak tot problemen op school en met vriendjes. |
|
| • | Puberteit Vaak zijn er conflicten met ouders en leraren over de schoolprestaties. Velen presteren onder hun niveau en maken school niet af. Hasj- en alcoholmisbruik komt veel voor bij ADHD; deels om te experimenteren, maar ook om rustiger te worden. Het impulsieve en soms agressieve gedrag brengt sommigen makkelijker in contact met politie en justitie. Vaak verliezen patiënten met ADHD het overzicht over de financiën, geven impulsief geld uit of gokken. Het drukke overbeweeglijke gedrag is op het oog vaak afgenomen, maar bij navraag voelt men zich nog net zo onrustig en gejaagd van binnen. |
|
| • | Volwassenen ADHD leidt vaak tot problemen op het werk en/of in relaties. Iemand met ADHD heeft bijvoorbeeld vaak grote moeite zich aan afspraken te houden, is vergeetachtig, heeft moeite met het organiseren van werk en huishouden. Veel mensen met ADHD hebben behoefte aan steeds nieuwe prikkels, spanning en sensatie. Velen hebben moeite de sociale signalen van anderen op te vangen en te begrijpen. Sommigen hebben moeite hun woede te beheersen of sterk wisselende stemmingen en lopen daardoor vast in sociaal contact. Mensen met ADHD met een goede intelligentie en alleen aandachtsstoornissen komen soms pas als volwassene echt in de problemen als niveau en tempo van werk of opleiding te hoog worden. Klik hier voor kernsymptomen van ADHD bij volwassenen. |
|
DSM-IV-TR criteria ADHD bij kinderen
Klik hier voor DSM-IV-TR criteria
Vragenlijst
Klik hier voor vragenlijst AHD gebaseerd op de DSM-IV-TR criteria
Oorzaken
Klik hier voor oorzaken AHD
Behandeling
Klik hier voor de behandeling van ADHD
Multidisciplinaire richtlijn
Klik hier voor de multidisciplinaire richtlijn van ADHD
Co-morbiditeit
Ongeveer de helft van de kinderen met ADHD heeft een specifieke leerstoornis (dyslexie, dyscalculie).
Artikelen
• Argumenten in de discussie over aandachtstekort-hyperactiviteitstoornis (ADHD)
• Neuropsychologische diagnostiek is onnodig om ADHD te classificeren
Nederlandstalige links
Klik hier voor Nederlandstalige links
Engelstalige links
• Adhdnews.com
• Attention Deficit Disorder Association
• Children and Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (CHADD)
• Concerta
• European Network Adult ADHD
• National Center for Gender Issues and ADHD
• New Zealand ADHD online support group
• PubMed (overzicht van de publicaties van één jaar)