Binnen de GGZ zijn vaak meerdere behandelaren betrokken bij één patiënt. In die situaties is één behandelaar verantwoordelijk voor de samenhang van diagnostiek en behandeling: de regiebehandelaar.
De rol van regiebehandelaar is vastgelegd in het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ. Dit is geen administratieve functie, maar een inhoudelijke verantwoordelijkheid. Het gaat om het bewaken van de lijn van de behandeling, niet om het zelf uitvoeren van alle onderdelen.
Wie is regiebehandelaar?
De regiebehandelaar is een BIG-geregistreerde behandelaar met voldoende deskundigheid voor de aard en ernst van de problematiek.
Afhankelijk van de setting en complexiteit kan dit een psychiater, klinisch psycholoog, psychotherapeut, GZ-psycholoog of verpleegkundig specialist GGZ zijn. Bij complexere of risicovolle problematiek hoort de regie te liggen bij een behandelaar met specialistische expertise.
De keuze voor een regiebehandelaar is dus geen vaste functietitel, maar hangt samen met wat er inhoudelijk nodig is.
In de praktijk wordt de rol van regiebehandelaar soms vooral formeel ingevuld, waarbij de feitelijke betrokkenheid beperkt is. Dat is bij eenvoudige trajecten vaak werkbaar, maar bij complexere of risicovolle problematiek is dat onvoldoende.
Daar hoort de regie niet alleen op papier, maar ook inhoudelijk te liggen bij een behandelaar met specialistische deskundigheid en voldoende betrokkenheid bij het verloop van de behandeling. Dat betekent dat deze niet alleen op afstand meekijkt, maar daadwerkelijk zicht houdt op diagnostiek, beloop en risico’s, en zo nodig bijstuurt.
Wat doet de regiebehandelaar?
De regiebehandelaar is verantwoordelijk voor het geheel van diagnostiek en behandeling. Dat betekent dat deze beoordeelt wat er aan de hand is, welke behandeling passend is en of die behandeling effect heeft.
De regiebehandelaar stelt of bewaakt het behandelplan, evalueert het verloop en grijpt in wanneer de behandeling niet loopt zoals verwacht. Ook draagt de regiebehandelaar verantwoordelijkheid voor de veiligheid, bijvoorbeeld bij suïcidaliteit of ontregeling.
Belangrijk is dat de regiebehandelaar niet alles zelf hoeft uit te voeren. In veel trajecten worden gesprekken en onderdelen van de behandeling uitgevoerd door andere behandelaren. De regiebehandelaar blijft echter verantwoordelijk voor de inhoudelijke samenhang en de koers van de behandeling.
Uitvoerend behandelaar
De uitvoerend behandelaar is degene die (een deel van) de behandeling daadwerkelijk uitvoert. Dat kan bijvoorbeeld een GZ-psycholoog, basispsycholoog, vaktherapeut of verpleegkundige zijn.
In de praktijk heeft de uitvoerend behandelaar vaak het meeste directe contact met de patiënt. Dat betekent echter niet dat deze de eindverantwoordelijkheid draagt voor het behandeltraject als geheel.
De rolverdeling kan per behandeling verschillen. In eenvoudige trajecten kan de uitvoerend behandelaar ook de regiebehandelaar zijn. In complexere situaties zijn deze rollen meestal gescheiden.
Verschil tussen regie en uitvoering
Het onderscheid tussen regiebehandelaar en uitvoerend behandelaar gaat niet over hiërarchie, maar over verantwoordelijkheid.
De uitvoerend behandelaar richt zich op het uitvoeren van de behandeling zoals afgesproken. De regiebehandelaar bewaakt of die behandeling inhoudelijk klopt, passend is en voldoende effect heeft.
Dit onderscheid wordt vooral relevant wanneer er meerdere behandelaren betrokken zijn, of wanneer de behandeling niet verloopt zoals verwacht.
Belang
Voor patiënten is het niet altijd zichtbaar wie waarvoor verantwoordelijk is. Dat kan verwarrend zijn, zeker wanneer verschillende behandelaren betrokken zijn.
Bij eenvoudige klachten maakt dit onderscheid vaak weinig verschil. Bij complexere of risicovolle problematiek is het echter essentieel dat duidelijk is wie de regie voert en wie aanspreekbaar is op het geheel van de behandeling.
Wanneer die regie onvoldoende scherp is belegd, ontstaat het risico dat behandeling versnipperd raakt, signalen gemist worden of belangrijke beslissingen te laat worden genomen.
Juist daarom is het van belang dat de regiebehandelaar past bij de aard en ernst van de problematiek, en dat deze rol niet alleen formeel, maar ook inhoudelijk wordt ingevuld.