Omega-3-vetzuren
Visolie staat steeds meer in de belangstelling wegens mogelijke gunstige effecten van de daarin aanwezige omega-3-vetzuren. Uit een recent literatuuronderzoek met behulp van PubMed (1966-maart 2006) kwam naar dat het grootste deel van epidemiologisch en vetzuurconcentratieonderzoek in de richting wijst van een verband tussen omega-3-vetzuren en stemmingsstoornissen, hoewel niet alle resultaten eensluidend zijn. In enkele klinische onderzoeken werd een positief effect gevonden van behandeling met omega-3-vetzuren, maar het aantal onderzochte proefpersonen was klein en bovendien werden ook negatieve resultaten gevonden. Volgens een laatste groot prospectief onderzoek geven de long-chain omega-3-vetzuren in visolie geen bescherming tegen het risico op een depressie.
Ontstekingsremmers
Er komt in toenemende mate bewijs bij bepaalde patiënten met depressie het immuunsysteem ontregeld is. Een groot onderzoek heeft aangetoond dat depressie en ontsteking biologisch met elkaar verbonden zijn. (Pitharouli, 2021) Gesuggereerd dat ontstekingsremmers (o.a. NSAIDs) en een verbeterde leefstijl bij (therapieresistente) depressies effect zouden kunnen hebben. In een review en meta-analyse van zes onderzoeken werd monotherapie met een NSAID gegeven, in vier werd een NSAID toegevoegd aan een bestaande behandeling en bij vier werden cytokine-inhibitors als monotherapie gegeven (Kohler, 2014).
Tot dusver zijn er echter geen klinisch bruikbare biomarkers gevonden en ontsteking als marker lijkt grotendeels weerlegd. Ook het antibioticum minocycline dat werd toegevoegd aan standaard antidepressiva, bleek in een studie niet beter werkzaam dan een placebo. (Hellmann, 2022)
Vitamine B
In verschillende onderzoeken wordt depressie wordt geassocieerd met een hoge homocysteïnespiegel dat kan onder andere komen door een tekort aan vitamine B6, foliumzuur en B12 die hebben namelijk een functie als co-enzym bij de afbraak van methionine. Homocysteïne is tussenproduct van de transaminering van het methionine tot cysteïne (beide aminozuren). Inname van o.a. extra foliumzuur en vitamine B12 kan de homocysteïnespiegel verlagen. In een onderzoek kregen 153 ernstig depressieve patiënten naar citalopram in combinatie met of een vitaminepreparaat (vitamine B6, foliumzuur en vitamine B12) of met een placebo (Almeida, 2014). Na twaalf weken behandelen was er geen verschil tussen de groep die een placebo kreeg en de groep met vitaminesupplementen. Na een jaar was de kans op een remissie echter significant groter voor de groep die vitaminesupplementen gebruikte. Geen van de patiënten had bij inclusie een foliumzuur- of vitamine B12-deficiëntie.
Sint-janskruid
Sint-janskruid is een van de weinige kruidengeneesmiddelen die officieel als geneesmiddel zijn geregistreerd (Laif®, Hyperiplant®) via het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Sint-janskruid is werkzaam gebleken als behandeling van de lichte tot matig ernstige depressieve stoornis. Het is significant effectiever dan placebo en er is geen verschil gevonden ten opzichte van standaard antidepressiva. Voor patiënten met ernstige depressieve klachten kon geen effectiviteit van sint-janskruid worden aangetoond. Het is een niet-specifieke remmer van de heropname van de neurotransmitters serotonine, noradrenaline, dopamine, GABA en glutamaat in de hersenen. De volgende bijwerkingen zijn gemeld: hoofdpijn, maag-darmklachten en vermoeidheid. Vanwege de kans op fotosensibilisatie is het advies om intensieve uv-straling (zonnebaden, hoogtezon) te vermijden. Daarnaast leidt sint-janskruid tot inductie van verschillende enzymen waaronder CYP3A4, CYP3A5, CYP3A7, CYP1A2, CYP2C9 en CYP2C19. Het gevolg is dat een interacties van sint-janskruid kan optreden met onder andere digoxine, cyclosporine, coumarinepreparaten, proteaseremmers, orale anticonceptiva, antidepressiva en theofylline. De meest geadviseerde dosering bedraagt 900 mg: Laif 1dd 900 mg en Hyperiplanti 3 dd 300 mg.
Literatuur
- Almeida OP, Ford AH, Hirani V, et all.
B vitamins to enhance treatment response to antidepressants in middle-aged and older adults: results from the B-VITAGE randomised, double-blind, placebo-controlled trial
Br J Psychiatry 2014;205:450-457 - Hellmann-Regen J, et al.
Effect of Minocycline on Depressive Symptoms in Patients With Treatment-Resistant Depression: A Randomized Clinical Trial.
JAMA Netw Open. 2022 Sep 1;5(9):e2230367. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2022.30367. PMID: 36103181; PMCID: PMC9475381. - Kohler O, Benros MD, Nordentoft M et all.
Effects of anti-inflammatory treatment on depression, depressive symptoms and adverse effects. A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials
JAMA psychiatry 2014;71(12):1381-1391 - Pitharouli MC, Hagenaars SP, Glanville KP, Coleman JRI, Hotopf M, Lewis CM, Pariante CM.
Elevated C-Reactive Protein in Patients With Depression, Independent of Genetic, Health, and Psychosocial Factors: Results From the UK Biobank.
Am J Psychiatry. 2021 Jun;178(6):522-529. doi: 10.1176/appi.ajp.2020.20060947. Epub 2021 May 14. PMID: 33985349.