Narrative Exposure Therapy, meestal afgekort als NET, is ontwikkeld door Maggie Schauer, Frank Neuner en Thomas Elbert als een kortdurende traumagerichte behandeling voor mensen met meervoudige en vaak chronische traumatische ervaringen. De methode werd vooral uitgewerkt voor gebruik bij vluchtelingen, overlevenden van oorlog en georganiseerde geweldservaringen, en andere groepen bij wie traumatische gebeurtenissen zich over langere tijd hebben opgestapeld. Inmiddels wordt NET internationaal toegepast bij verschillende vormen van posttraumatische stressstoornis.
Omschrijving
NET is een vorm van traumatherapie waarin de patiënt het eigen levensverhaal in chronologische volgorde vertelt, van vroege herinneringen tot het heden. Daarbij worden niet alleen traumatische gebeurtenissen besproken, maar ook positieve ervaringen en belangrijke overgangen in het leven. Het doel is dat losse, overweldigende en vaak slecht geïntegreerde traumatische herinneringen weer een plaats krijgen binnen een samenhangend autobiografisch verhaal. Volgens de APA helpt NET mensen om een coherent levensverhaal op te bouwen waarin traumatische ervaringen in context worden geplaatst.
Werkingsmechanismen
Het werkingsmechanisme van NET berust op een combinatie van traumagerichte exposure en narratieve integratie. Tijdens de behandeling worden traumatische herinneringen opnieuw geactiveerd en in detail doorgewerkt, waardoor vermijding afneemt en de emotionele lading geleidelijk beter hanteerbaar wordt. Tegelijk helpt de chronologische opbouw van het levensverhaal om deze herinneringen beter te verankeren in tijd en plaats. Daardoor worden zij minder fragmentarisch en minder losgezongen van de rest van het autobiografische geheugen.
Juist bij mensen met meerdere traumatische ervaringen is dat van belang. De therapie richt zich dan niet alleen op één gebeurtenis, maar op de manier waarop traumatische ervaringen het hele levensverhaal zijn gaan domineren of ontregelen. Onderzoek ondersteunt dat NET PTSD-klachten kan verminderen, met name in populaties met complexe en meervoudige traumatisering.
Techniek
In NET wordt samen met de therapeut een chronologische lijn van het leven opgebouwd. Daarbij worden belangrijke gebeurtenissen gemarkeerd, zowel positieve als traumatische. Een bekende techniek is het werken met een touw of lijn op de grond, waarbij symbolen worden gebruikt om gebeurtenissen in de tijd te plaatsen. Vervolgens wordt het levensverhaal stap voor stap verteld en schriftelijk vastgelegd, met bijzondere aandacht voor traumatische episodes.
De therapeut helpt de patiënt om deze herinneringen zo concreet mogelijk te beschrijven, inclusief gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties, zonder het bredere levensverhaal uit het oog te verliezen. Zo ontstaat een combinatie van exposure, structurering en betekenisgeving. De behandeling is doorgaans gestructureerd en relatief kortdurend, wat mede verklaart waarom zij ook in humanitaire en laagdrempelige settings is toegepast.
Literatuur
- Geng C et al. (2024). Effects of Narrative Exposure Therapy for treating post-traumatic stress symptoms and comorbid symptoms: A meta-analysis. Journal of Affective Disorders.
- Schauer M, Neuner F & Elbert T. (2011). Narrative exposure therapy: A short-term treatment for traumatic stress disorders (2nd ed.). Hogrefe.