De psychoanalyse is ontwikkeld door Sigmund Freud aan het begin van de twintigste eeuw. Freud introduceerde het idee dat onbewuste processen, innerlijke conflicten en verdrongen ervaringen een centrale rol spelen in het psychisch functioneren. De psychoanalyse vormde de basis voor vrijwel alle latere psychodynamische therapieën en heeft grote invloed gehad op de ontwikkeling van de psychiatrie en psychologie.
Omschrijving
Psychoanalyse is een intensieve en langdurige vorm van psychotherapie die gericht is op het diepgaand onderzoeken van onbewuste processen. De behandeling heeft als doel om inzicht te krijgen in innerlijke conflicten en herhalende patronen, en deze op een fundamenteel niveau te veranderen.
Kenmerkend is de hoge frequentie van sessies, meestal vier tot vijf keer per week, over meerdere jaren. De patiënt ligt vaak op een bank, terwijl de analyticus buiten het gezichtsveld zit. Deze setting is bedoeld om vrije associatie te bevorderen en afleiding door directe interactie te verminderen.
Werkingsmechanismen
Het werkingsmechanisme van de psychoanalyse ligt in het systematisch onderzoeken van onbewuste processen, met name via vrije associatie, overdracht en interpretatie. In de therapie worden gedachten, herinneringen en gevoelens zo onbelemmerd mogelijk uitgesproken. Hierdoor kunnen onderliggende patronen zichtbaar worden. Belangrijk is de overdracht: gevoelens en verwachtingen uit eerdere relaties worden onbewust op de analyticus geprojecteerd. Door deze processen te herkennen en te begrijpen, kan verandering plaatsvinden in hoe iemand zichzelf en anderen beleeft.
Techniek
De techniek van de psychoanalyse is gericht op het creëren van een situatie waarin onbewuste processen zo vrij mogelijk naar voren kunnen komen. De patiënt wordt uitgenodigd om alles wat in hem of haar opkomt te verwoorden, zonder selectie of censuur.
De analyticus luistert, volgt en interpreteert, en probeert verbanden te leggen tussen huidige ervaringen, eerdere gebeurtenissen en terugkerende patronen. De interventies zijn doorgaans terughoudend en gericht op verdieping van inzicht, eerder dan op directe gedragsverandering.
Literatuur
- Freud S. (1917). Introductory lectures on psychoanalysis.
- Laplanche J & Pontalis J-B. (1973). The language of psychoanalysis.