Psycho-educatie
De behandeling van een acute stressstoornis richt zich in de eerste plaats op stabilisatie, steun en het bevorderen van natuurlijk herstel. In de eerste weken na een traumatische gebeurtenis ervaren veel mensen sterke stressreacties die geleidelijk afnemen wanneer de situatie weer veilig en voorspelbaar wordt. Het bieden van duidelijke informatie over normale stressreacties en het versterken van steun uit de omgeving kan in deze fase al een belangrijk therapeutisch effect hebben. Psycho-educatie vormt daarom vaak een eerste stap in de behandeling. Patiënten krijgen uitleg over hoe het stresssysteem van het lichaam reageert op een traumatische gebeurtenis en waarom klachten zoals herbelevingen, slaapproblemen en verhoogde waakzaamheid kunnen optreden. Het normaliseren van deze reacties helpt veel mensen om de klachten beter te begrijpen en minder angstig te worden voor hun eigen symptomen. Het beloop van een acute stressstoornis is bij veel mensen gunstig. Met voldoende steun en tijd nemen de klachten vaak geleidelijk af.
Cognitieve gedragstherapie
Wanneer de klachten duidelijk aanwezig blijven of het functioneren sterk beperken, kan therapie zinvol zijn. Traumagerichte cognitieve gedragstherapie heeft de beste wetenschappelijke onderbouwing. In deze behandeling wordt gewerkt aan het verminderen van herbelevingen en vermijding, het verwerken van de traumatische herinnering en het corrigeren van disfunctionele interpretaties van de gebeurtenis. Onderzoek laat zien dat vroege traumagerichte behandeling het risico op het ontwikkelen van posttraumatische stressstoornis kan verkleinen. In sommige situaties kan ook kortdurende steunende psychotherapie of crisisinterventie worden ingezet. De nadruk ligt dan op het herstellen van gevoel van veiligheid, het versterken van copingvaardigheden en het ondersteunen van het dagelijks functioneren.
Medicatie
Medicatie speelt meestal een beperkte rol in de behandeling van een acute stressstoornis. Soms kunnen tijdelijk middelen worden gebruikt bij ernstige slapeloosheid of uitgesproken angstklachten, maar structurele medicamenteuze behandeling wordt in deze fase doorgaans niet aanbevolen. Benzodiazepinen worden in de meeste richtlijnen ontraden, omdat zij het natuurlijke verwerkingsproces mogelijk kunnen verstoren en het risico op langdurige klachten kunnen vergroten.
Literatuur
- American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). Washington, DC: APA Publishing.
- Bryant R.A (2018). Acute stress disorder as a predictor of posttraumatic stress disorder: A systematic review. Journal of Clinical Psychiatry, 79(2).
- NICE. (2018). Post-traumatic stress disorder (NG116). London: National Institute for Health and Care Excellence.
- GGZ-Standaard Trauma- en stressorgerelateerde stoornissen: Acute stressstoornis. (2020)