Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen zijn stoornissen die al vroeg in de ontwikkeling ontstaan. Vaak worden de eerste kenmerken zichtbaar in de kindertijd, maar soms vallen problemen pas later echt op, bijvoorbeeld wanneer op school, op het werk of in sociale situaties meer van iemand wordt gevraagd. Het gaat om stoornissen waarbij de ontwikkeling van onder meer aandacht, gedrag, communicatie, sociale interactie, leren of motoriek anders verloopt dan gebruikelijk. De klachten en de ernst kunnen sterk verschillen van persoon tot persoon. Sommige mensen hebben vooral moeite met concentratie en impulsiviteit, terwijl bij anderen problemen in de sociale communicatie, prikkelverwerking of flexibiliteit meer op de voorgrond staan. Ontwikkelingsstoornissen komen niet zelden samen voor. Zo kunnen aandachtsproblemen, autismekenmerken, leerproblemen, tics of motorische problemen elkaar overlappen. Daarnaast kunnen in de loop van het leven ook andere psychische klachten ontstaan, zoals angst, somberheid, onzekerheid of overbelasting.
In de DSM-5-TR vallen onder de neurobiologische ontwikkelingsstoornissen onder andere:
- Aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD)
- Autismespectrumstoornis (ASS)
- Verstandelijke beperkingen
- Globale ontwikkelingsachterstand
- Communicatiestoornissen, zoals taalstoornis, spraakklankstoornis, stotteren en sociale (pragmatische) communicatiestoornis
- Motorische stoornissen, zoals de coördinatieontwikkelingsstoornis en de stereotiepe-bewegingsstoornis
- Ticstoornissen, waaronder de stoornis van Gilles de la Tourette
Literatuur
- American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). Washington, DC: APA Publishing.